Rừng che bộ đội - Sơn dầu của Quốc Thái

 

Hoa công nghiệp - Ảnh Nguyễn Viết Rừng

 

Cánh tay công nghiệp - Ảnh Vương Khánh Hồng

 

ẢNh Vũ Thành Chung

Chăn vịt - Ảnh Vũ Thành Chung

 

Mùa gặt - Ảnh Đức Biên

 

Đôi mắt cô gái H’mông - Ảnh Vũ Dũng


Hiện có 25 khách Trực tuyến
Một lần điền dã

Sau chương trình đưa canh hát Cửa đình về đình Đông Môn, huyện Thủy Nguyên  nhân dịp Đại kỳ phúc Nhị vị ca công Thanh xà Đại vương và Mãn Đường Hoa công chúa, Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng tổ chức cho hội viên điền dã tại một số địa phương như Hà Nam, Hưng Yên...


Tại Hà Nam, đoàn đến thăm đền thờ Bà Lê Chân ở thôn Lạt Sơn, xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng. Giữa khung cảnh núi non uốn lượn bao bọc, đền Bà gợi lên vẻ trang nghiêm và thanh tịnh. Trong không gian thoảng hương hoa ngọc lan, tôi ngước nhìn pho tượng Bà trên bục cao tay cầm kiếm, thể hiện ý chí lẫm liệt của một trong những nữ tướng giỏi của Hai Bà Trưng đánh đuổi quân Đông Hán cách đây gần 2000 năm.


May mắn là ngay sau khi làm lễ dâng hương tưởng nhớ Bà, chúng tôi được gặp và trò chuyện với ông Ngàn - Trưởng Ban kiến thiết tượng đài. Ông bày tỏ niềm tự hào về địa phương khi có ngôi đền gắn bó với lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc nhưng cũng có mối liên hệ mật thiết với bà con Hải Phòng.  Đó là ở Hà Nam có Lễ hội truyền thống kỷ niệm ngày mất Nữ tướng Lê Chân vào ngày 13/7 âm lịch hàng năm. Hải Phòng khi tổ chức Lễ hội kỷ niệm ngày Nữ tướng Lê Chân thắng trận vào dịp đầu xuân tại Đền Nghè thì Ban tổ chức cũng từ Hải Phòng sang Hà Nam dâng hương Nữ tướng tại đền thờ Bà ở Lạt Sơn này. Mối liên hệ giữa hai địa phương, hai di tích chính là ở khía cạnh văn hóa tâm linh này. Ông Ngàn nhắc đến một chi tiết trong tư liệu lịch sử: Bà Lê Chân tuẫn tiết ở núi Giát Dâu cách ngôi đền hiện nay chừng 7 km. Núi Giát Dâu cũng là một trong những điểm đến trong quần thể di tích đền Bà Lê Chân ở Kim Bảng, Hà Nam.


Câu chuyện của ông khiến tôi tìm lại tư liệu về các di tích liên quan đến Nữ tướng và được biết: sau khi Bà mất, không riêng ở Hà Nam mà có ít nhất 3 địa phương cũng  lập đền thờ Bà. Đó là đền An Biên, xã Thủy An, huyện Đông Triều, Quảng Ninh - quê gốc của Bà Lê Chân mà một số nhà sử học gọi là “quê hương phát tích”; Hà Nội có đền Mai Động (quận Hai Bà Trưng). Hải Phòng ngoài đền Nghè trên phố Lê Chân, còn có đình An Biên (phố Hai Bà Trưng), đền Vẻn ngoài (phố Hồ Sen), đền Bà Lê Chân ở núi Voi (huyện An Lão). Năm 2000, khi xây dựng tượng đài Nữ tướng Lê Chân ở dải Vườn hoa trung tâm, lãnh đạo thành phố Hải Phòng sang Quảng Ninh tặng nhà đền An Biên bức tượng Bà như ở Hải Phòng nhưng kích thước nhỏ hơn. Dù khác nhau về quy mô kiến trúc, khía cạnh nội dung thờ tự, song các di tích thờ Bà tựu chung đều là những cơ sở  tín ngưỡng đặc biệt, tôn vinh công đức lớn lao của người liệt nữ - Thánh mẫu Lê Chân. Cùng với chùa Long Đọi, chùa Đội, chùa bà Đanh, hang Luồn - Ao Dong... đền thờ Bà Lê Chân  góp thêm vào sự phong phú của di tích Hà Nam, thúc đẩy sự phát triển du lịch tâm linh vùng duyên hải và châu thổ sông Hồng.


Từ Hà Nam, chúng tôi xuôi về đền thờ Mẫu Đào Nương ở thôn Đào Đặng, xã Trung Nghĩa, Tp Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên. Công trình trong làng, cạnh nhà dân nhưng khuôn viên độc lập với đền chính, phía sau có lăng mộ bà Đào Nương - nhân vật được thờ phụng trong đền. Cảm giác chung là ngôi đền ấm cúng, dấu vết được trùng tu tôn tạo năm 2009 vẫn còn lưu lại ở một số hạng mục. Đoàn dâng hương thành kính và theo sự thống nhất giữa hai CLB Ca trù, các tiết mục xen kẽ nhau. Ca nương Thanh Nhàn hát nói về Thánh mẫu Đào Nương mà nhờ đó chúng tôi hiểu hơn ngôi đền cũng như nhân vật được thờ phụng - bà Đào Nương Tiên chúa Đào Thị Huệ. Tương truyền bà là đào nương xinh đẹp có tài hát múa, có nhiều kế sách hay giúp dân làng đánh đuổi giặc Minh từ thế kỷ 15, đem lại sự yên bình cho quê nhà. Đền thờ bà Đào Thị Huệ có từ lâu đời, là di  tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Hằng năm, đền Đào Nương mở lễ hội từ ngày 1- 6 tháng 2 âm lịch với các nghi lễ tế, rước.


Trong bộ xiêm chuẩn mực, các ca nương kép đàn CLB Ca trù Hải Phòng trình diễn một phần canh hát Cửa đình vừa tiếp thu thành công từ Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Phú Đẹ. Tiếng đàn Tô Tuyên, giọng hát ca trù của các ca nương Đỗ Quyên, Thu Hằng của Hải Phòng đã hay, đến phần của CLB Ca trù Đào Đặng cũng hay không kém như Thu Bình hát ca trù 36 giọng, hát múa Chúc hỗ. Hải Phòng hát các thể cách Giáo hương, Dâng hương, Thét nhạc, múa Bỏ bộ. NSƯT Đỗ Quyên khi hát đánh phách, nhưng đôi khi ở tiết mục khác lại đánh luôn trống cái. Cứ đan xen mỗi bên một vài làn điệu, thế mà thành canh hát trang nghiêm trước của Thánh linh thiêng. Đến phần giao lưu, anh trưởng thôn nói những lời chân tình, cử chỉ đón mời thể hiện sự trọng khách. Nghệ nhân Hữu Thế chơi đàn nguyệt đệm cho hát văn. Lại có cả đàn ooc - gan cho hát mới, hát dân ca lời mới. Xóm thôn được buổi tưng bừng tiếng hát lời ca. Phần thể hiện của các hội viên Hải Phòng đã vượt cả dự kiến ban đầu mà Chủ tịch Hội VNDG Hải Phòng Nguyễn Đức Giang dự kiến. Chỉ riêng hát dân ca, nghệ nhân Hồng Thắm 76 tuổi đã “làm trọn” chèo, dân ca quan họ. Ca nương Thu Hằng cũng làm nghiêng ngả bạn hữu bằng giọng hát đa sắc màu qua nhiều bài dân ca mượt mà. Tác giả thơ Hoàng Gia Điều có thơ về ca trù rất phù hợp với khung cảnh. Nhà thơ 82 tuổi Nguyễn Hồng Văn xúc động nghẹn ngào khi ông nói “trẻ lại hàng chục tuổi khi được trở về không khí giao lưu chân tình và mộc mạc” như thế này. Ông đọc thơ, đề tặng nhà đền và địa phương hai tập thơ Sự tích Bà Chúa muối và Đố giải câu đố bằng thơ về lịch sử.


Từ thực tế điền dã, chúng tôi học hỏi thêm kinh nghiệm bảo tồn và phát huy giá trị VNDG của tỉnh bạn, trong đó có ấn tượng đặc biệt với CLB Ca trù Đào Đặng. Mặc dù mới thành lập hơn 3 năm nay, song CLB đã hội tụ được các yếu tố để tin rằng họ có thể tiến xa hơn nữa. Đó là có hạt nhân nòng cốt là ca nương kép đàn được ghi nhận qua các giải thưởng, thực sự tận tâm, tận lực với vốn cổ và sự quan tâm từng bước của chính quyền địa phương dù chỉ theo cách “liệu cơm gắp mắm”.  Chuyến đi kết thúc với nhiều điều bổ ích trong mỗi thành viên cùng với những món quà lưu niệm từ làng gốm Bát Tràng cũng như sản vật Hà Nam, Phố Hiến... thực sự là một kỷ niệm điền dã đáng nhớ./.

Ghi chép: Anh Thơ

 
 

Tạp chí Cửa Biển số 178,179 (1,2/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 177 (12/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 176 (11/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 175 (10/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 174 (9/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 173 (8/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 172 (7/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 171 (6/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 170 (5/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 169 (4/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 168 (3/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 166,167 (1,2/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 165 (12/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 164 (11/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 163 (10/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 162 (9/2015)

 

 

Cầu Thượng Lỹ - Tranh Nguyễn Văn Trường

Cầu Thượng Lý - Tranh sơn khắc của Nguyễn Văn Trường

 

Chiến thắng Bạch Đằng - Tranh khắc gỗ của Đặng Hướng

 

Chân dung nhà thơ Nguyễn Viết Lãm - Tượng đồng của Khắc Nghi

 

Buổi trưa vắng - Sơn dầu của Đặng Tiến

 

Sông Cấm - Tranh của Sơn Trúc

 

Tranh xé giấy của Vũ Đình Đạt

Trung thu trên đảo - Tranh xé giấy của Vũ Đình Đạt

Bến cảng - Tranh Vũ Thanh Nghị

 

Tranh của Lê Viết Sử

Carnaval Hải Phòng - Tranh Lê Viết Sử

CLB hài hước

Hậu duệ của Cuội
Chọt Ngồi làm vua mãi cũng buồn chán, nên Cuội quyết định đi tìm một đệ tử xứng đáng để truyền ngôi. Tìm mãi mà không thấy được ai giỏi ngang, chứ khoan nói là hơn mình trong cái khoản lừa dối, nên Cuội rất buồn. Một...