|
Mới ngày nào ,chúng tôi cùng ông và NSƯT Ngọc Hiền ngồi uống cafe bên hông Nhà hát lớn thành phố.Tôi còn nói đùa: Chú Thành trông vẫn còn phong độ lắm! ông cười đôn hậu nói:
- Bảy mươi hai tuổi rồi còn gì. Mấy năm nay, mình đi làm trọng tài cho các giải đấu Quyền Anh quốc gia ...Thôi thì, khi nào Nhà nước vẫn còn cần, thì mình phải cống hiến... Ông cười sảng khoái: Về hưu lâu rồi, đi làm vừa vui và còn khỏe nữa...
ấy thế... mà giờ đây ông đã là người thiên cổ.
Năm 1980, lớp chúng tôi tốt nghiệp trường Văn hoá nghệ thuật Hải Phòng về Đoàn Kịch Hải Phòng công tác. Sáng sáng đến cơ quan tôi vẫn thấy một người ăn mặc chỉn chu dắt xe đạp đi ra... Gặp chúng tôi ông cười tươi: Xin chào các diễn viên trẻ. Chúng tôi chào lại – rồi ngơ ngác hỏi nhau: Ai đấy nhỉ! Một diễn viên đi qua nói: Ông Phùng Gia Thành – Cựu võ sĩ Quyền Anh, cựu diễn viên của Đoàn đấy... Đó là ấn tượng đầu tiên trong tôi về ông, về một con người luôn cởi mở, chân thành và hình như chẳng thù ghét ai bao giờ. Với ông tất cả đều là bạn...
Ngày đó, Đoàn Kịch Hải Phòng có một phòng truyền thống rộng hơn 10m2, treo ảnh các vở diễn cùng chân dung các đạo diễn và diễn viên qua từng thời kỳ... Từ đạo diễn Minh Quân, Việt Hồng, Dương Ngọc Đức... Các diễn viên như Học Hải, Xuân Lư, Bích Lân... (Không biết ngày nay, khi Đoàn Kịch Hải Phòng chuyển sang cơ sở mới, liệu có còn phòng truyền thống đó hay không?). Chúng tôi dễ nhận thấy ông qua vai Thủy thủ trưởng trong vở “Người thuyền trưởng” (Kịch bản:Thiết Vũ, đạo diễn: Minh Quân), nghe nói ông đóng vai này hay lắm. Mà không hay sao được khi chính ông đã được đạo diễn Dương Ngọc Đức chọn về đoàn sau khi xem vở kịch ngắn “Chiếc tàu kéo” do Ngọc Thủy đạo diễn, ở đó ông đóng vai chính, trong Hội diễn quần chúng ngành đường sông.
Từ Công ty vận tải đường sông 202 về công tác tại Đoàn Kịch, với lợi thế về dung mạo và giọng nói truyền cảm, nên ông cũng dễ hòa đồng với dàn diễn viên khi đó được đánh giá là rất mạnh của miền Bắc.
Thập kỷ 60, các đoàn nghệ thuật Hải Phòng còn khá nhiều diễn viên chưa học hết cấp 2. Ông được Sở Văn hóa phân công làm Chủ nhiệm lớp bổ túc văn hóa cho diễn viên các đoàn. Ông còn là giáo viên dạy Toán ở lớp học đó. ở cương vị nào ông cũng làm tròn nhiệm vụ và được mọi người yêu quý...
Mãi đến năm 1987 khi Đoàn Kịch dựng vở “Tiếng hát cuộc đời” (Kịch bản: Sĩ Hanh, đạo diễn: Vũ Đình Phòng -Ngọc Hiền ), chúng tôi mới có dịp được làm việc với ông ở cương vị vũ sư. Thế mới biết, nhảy cổ điển thật là khó... Trên sàn tập , nhìn những bước đi nhẹ nhàng của ông trong giai điệu Tango, đôi chân uyển chuyển nhưng mạnh mẽ, vững chắc. Có lúc tưởng như ông đang bay trên sàn gỗ, quấn quýt với bạn nhảy cho đến hết giai điệu...
Ông bảo tôi: Trong vở này Quang Long đóng vai chính là bác sĩ, cho nên phải rất chú ý. Từ cách mời bạn nhảy (nhân vật Thu Hương do Hoài Thu đóng) phải rất tinh tế...Rồi ông đếm, ông vỗ tay theo nhịp khiến cho chúng tôi như được tiếp thêm lửa, say sưa luyện tập quên cả thời gian. Sau này vở “Tiếng hát cuộc đời” ra công diễn, được khán giả và các bạn đồng nghiệp ở Hà Nội, Quảng Ninh, Thái Bình... hồ hởi đón nhận.
Trong dịp Đoàn kỷ niệm 35 năm ngày thành lập, tác giả Sĩ Hanh vỗ vai tôi nói: Quang Long đóng vai bác sĩ Hải là vai tôi hài lòng nhất trong 5 đoàn dựng vở “Tiếng hát cuộc đời”. Là diễn viên tôi cảm thấy thật hạnh phúc khi được chính tác giả ngợi khen. Tôi thầm cảm ơn các đạo diễn và vũ sư Phùng Gia Thành, những người đã giúp tôi xây dựng thành công hình tượng nhân vật đó.
Ông còn kể: Ngày xưa ở Đoàn vui lắm. Tớ là Trung đội trưởng tự vệ, mấy cô này (ông chỉ vào Ngọc Hiền, Vân Thìn ) là hay bắt nạt tớ. Nhưng mà tớ kiên quyết lắm. Tập quân sự là không thể ấm ớ được!
- Nghe đâu ngày xưa chú hát hay lắm - Tôi hỏi.
- À, cũng tạm, bài tủ của tớ là bài “Ngọn đèn đứng gác”, các bạn biết không, trước giờ biểu diễn là tớ lên hát bài đó, rồi đệm ghita cho tốp ca nữ của Đoàn hát bài “Qua sông”.
Có một hôm diễn tại trận địa pháo, tớ đệm đàn đến đoạn điệp khúc: “Qua sông lại ra chiến trường”. Tớ chuyển gam rồi, nhưng các cô ấy quên lời nên cứ quanh quẩn hát mãi câu: Qua sông...(ông lại cười sảng khoái)- phải đến năm lần! Không biết làm thế nào, để giải nguy, tớ phải đập mạnh vào hộp đàn và nháy mắt ra hiệu, lúc ấy tốp nữ mới kết thúc được bài hát. Ra ngoài, tớ thở phào: Hú vía! Các bạn định “Qua sông” suốt đêm à ! Phan Phúc chống chế hộ mọi người : Tại vì bọn em không nghe thấy tiếng đàn! (Bây giờ Phan Phúc là Giám đốc dự án bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật cho Câu lạc bộ Trẻ em khuyết tật Hà Nội).
- Không có đâu bạn ơi, tôi đánh mạnh đến nỗi đứt cả dây đàn đây này... Lần sau mà còn hát như thế nữa là ...cắt bồi dưỡng đấy nhé!
Thế là tất cả cười,cười chảy cả nước mắt...
Thập niên 80, Hiệp hội Quyền Anh thế giới cử chuyên gia sang mở lớp đào tạo trọng tài cho Việt Nam. Ông là một trong những người đầu tiên của Hải Phòng được cấp chứng chỉ AIBA. Những học sinh của ông như Mạnh Dũng, Mạnh Anh, Đức Tuấn...đều đã trưởng thành và có chỗ đứng trong làng Quyền Anh Việt Nam.
Sau này Trung tâm Văn hóa thành phố giao cho ông làm Chủ nhiệm CLB tác giả và đạo diễn. Bằng uy tín của mình, ông đã đứng ra quy tụ anh em có nghề và có tâm với phong trào, tạo dựng CLB thành một tổ chức có tôn chỉ mục đích đàng hoàng và cử các thành viên xuống cơ sở dựng vở, những vở diễn của họ đều là những bông hoa đẹp trong bình hoa Hội diễn nghệ thuật quần chúng thành phố Cảng liên tục nhiều năm.
Tôi còn nhớ,trong lần dựng vở “Đám cưới chuột” (Kịch bản:Duyên Kính) cho các em học sinh trường Lê Hồng Phong (sàn tập là một lớp học được bỏ hết bàn ghế ra ngoài). Ông chỉ bảo cho các em từ cách đi,cách đứng trên sân khấu, chỗ này tại sao phải đi nhanh, chỗ kia tại sao phải đứng lại. Cậu học sinh đóng vai chính mồ hôi nhễ nhại, ông rút trong túi lấy mùi xoa đưa cho cậu ta lau, rồi còn dặn cứ cầm lấy mà dùng.
Tôi thầm nghĩ: Sao lại có đạo diễn yêu quý và chu đáo với diễn viên của mình đến thế!
Quay sang tôi ông nói: Phải cấu tứ lại kịch bản cho phù hợp với lứa tuổi Long ạ.
Tôi trả lời ông: Vâng! Cháu cũng nghĩ thế! Vả lại đó là công việc của chú, chú làm đạo diễn mà.
Sau đó, vở “Đám cưới chuột” đã đoạt giải nhất trong Hội diễn nghệ thuật quần chúng thành phố năm ấy.
ấy thế...! Tại sao trong tôi cứ quanh quẩn cái từ “ấy thế” mãi!..
Tại sao không phải là ông vừa đi đâu đó dăm ba bữa nửa tháng để dựng vở hay làm trọng tài Quyền Anh rồi lại về ?!
Quang Long
|
Chân dung văn nghệ sĩ 
