cb

Bến cảng - Tranh Vũ Thanh Nghị

CLB hài hước

Hậu duệ của Cuội
Chọt Ngồi làm vua mãi cũng buồn chán, nên Cuội quyết định đi tìm một đệ tử xứng đáng để truyền ngôi. Tìm mãi mà không thấy được ai giỏi ngang, chứ khoan nói là hơn mình trong cái khoản lừa dối, nên Cuội rất buồn. Một...

 






Hiện có 66 khách Trực tuyến
Từ trại sáng tác "Biển đảo và Du lịch - Đà Nẵng 2017"

Với sự phối hợp, giúp đỡ của Trung tâm Hỗ trợ sáng tác VHNT (Bộ VHTTDL), lần đầu tiên một Trại sáng tác của Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng được tổ chức tại Nhà sáng tác Đà Nẵng mới xây dựng năm 2016. Trong thời gian nửa tháng (từ 15-29/7) thâm nhập thực tế tại huyện đảo Lý Sơn, thăm Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải, Nhà trưng bày chứng tích Sơn Mỹ và gặp gỡ 2 nhân chứng sống sót trong vụ thảm sát Mỹ Lai (Quảng Ngãi), Quần thể tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, Bảo tàng Hội An (Quảng Nam), Chùa Linh ứng (Đà Nẵng). Trên cơ sở đó, đã có 51 tác phẩm được hoàn thành với chất lượng tốt gồm các thể loại: Thơ, ký, truyện ngắn, kịch bản phim tài liệu, kịch bản sân khấu, tranh sơn dầu và màu nước, ảnh, ca khúc và đồ án kiến trúc.

Cửa Biển xin giới thiệu một số tác phẩm từ Trại sáng tác “Biển đảo và du lịch - Đà Nẵng 2017”.

 

Lý Sơn, nơi tôi đến

 

Ký: Dương Thị Nhụn


Chuyến đi tới huyện đảo Lý Sơn là một trải nghiệm tuyệt vời. Trong mỗi người đều sẵn có hình ảnh của Lý Sơn - hòn đảo nơi tiền tiêu của Tổ quốc ẩn chứa nhiều huyền thoại và dấu tích oai hùng của cha ông ta với giặc phương Bắc. Đảo Lý Sơn giữ một vị trí chiến lược trên vùng biển Đông Việt Nam, chứa đựng tiềm năng du lịch phong phú và những tư liệu quý về quần đảo Hoàng Sa.

Huyện Lý Sơn nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ngãi, cách đất liền 15 hải lý (khoảng 27km).Với diện tích khoảng 9,97km, tổng chiều dài đường bờ biển trên 25km, huyện đảo Lý Sơn bao gồm 2 đảo nằm cách nhau khoảng 1,67 hải lý là đảo Lớn (Cù lao Ré) thuộc địa phận 2 xã An Vĩnh, An Hải và đảo Bé (Cù lao Bờ Bãi) thuộc địa phận xã An Bình. Phía Đông Bắc của đảo Lớn còn có hòn Mù Cu. Theo các nhà địa chất, Lý Sơn được hình thành cách đây vài triệu năm do vận động phun trào nham thạch của núi lửa. Vết tích của núi lửa phun trào là những khối nham thạch nhiều hình dạng cùng lớp đất đỏ bazan màu mỡ trên đảo, tạo điều kiện cho hệ thực vật phát triển đa dạng.

Đi khoảng một tiếng đồng hồ từ cảng Sa Kỳ bằng tàu cao tốc nếu trời yên biển lặng sẽ tới được hòn đảo xinh đẹp. Lý Sơn cách đất liền chỉ khoảng một tiếng chạy tàu cao tốc song nơi ấy mùa biển động thì sóng lừng rất nguy hiểm không phải cứ muốn đến là đến được. Có đoàn du khách phải nằm lại đảo vài ngày vì bão gió. Các chuyến tàu ra vào nếu thời tiết xấu sẽ bị hoãn. Còn nếu du khách đi tàu vào ngày biển lặng thì thật tuyệt. Tàu lướt nhẹ trên trên biển xanh, du dương nghe sóng hát trong khi mắt vẫn dõi theo hướng tàu chạy.

Cứ nghĩ Lý Sơn vẫn giữ được tương đối nét hoang sơ do thiên nhiên ban tặng. Nhưng khi đặt chân tới Lý Sơn thấy khác xa những gì mỗi người tưởng tượng. Lý Sơn giờ đông đúc không kém Cát Bà hay một thị trấn trong đất liền. Người dân Lý Sơn đã bắt nhịp được cuộc sống hiện đại với độ nhanh nhạy và linh hoạt như một số nơi có bề dày về kinh doanh du lịch. Ngay trên bến tàu là các nhà hàng khách sạn san sát đông đúc người vào ra.

Với diện tích chưa đầy 10 km vuông song nếu muốn tìm hiểu kỹ và có chút thảnh thơi thì nên đến Lý Sơn khoảng dăm ngày. Lý Sơn không có bãi tắm quy củ như nhiều nơi có du lịch biển song nếu được đằm mình trong một số bãi tắm nhỏ cũng thấy thực sự sảng khoái. Nước biển mặn chát, xanh biếc, sóng lớn từng đợt tấp vào người như được mat-xa. Du khách có thể xuống biển ngắm san hô, câu cá, bắt ốc. Xung quanh đảo là những bãi cát thoải nhấp nhô đá nham thạch. Không khó để được chiêm ngưỡng những vách đá trầm tích núi lửa hàng triệu năm đen sì từng nếp chồng lên nhau như được xếp. Đi vòng quanh đảo sẽ nhìn thấy phía trên đỉnh núi là những hồ chứa nước ngọt cung cấp cho các ruộng hành tỏi phía dưới. Đứng ở cột cờ đảo lớn nhìn phía xa xa là đảo Bé, khoảng 15 phút trên ca nô tới nơi có vẻ đẹp toàn mĩ của thiên nhiên. Trên đảo Bé có những ngôi nhà thấp, nhỏ nằm len lỏi trong những con ngõ nhỏ nhấp nhô, hai bên là cây dại. Hang Câu nhìn ra biển rộng mênh mông và xanh bao la. Dịch vụ ở đây còn đơn giản nhưng cũng cung cấp cho du khách những nhu cầu tối thiểu. Có điều ra đảo Bé du khách cảm nhận được sự vận động của tự nhiên mà chưa phải hứng chịu nhiều tác động của bàn tay con người.

Người dân Lý Sơn trước đây có nghề nghiệp chủ yếu là trồng hành tỏi và đi biển, nay có thêm nghề kinh doanh, du lịch. Hành tỏi Lý Sơn nổi tiếng, từ lâu đã thành thương hiệu, được trồng theo cách đặc biệt. Từ những hạt cát trắng phau những cây tỏi chui lên đầy kiêu hãnh hòa cùng biển xanh nắng vàng. Khi làm đất, người dân cào lớp cát lại rồi bồi một lớp đất đỏ Bazan mới ở dưới dày khoảng 1-2 cm, đầm chặt. Lớp đất này được lấy từ trên núi hoặc đào dưới hầm lên, sau đó bón phân lót, phủ lên một lớp đất cát san hô dày từ 2-3 cm, tận dụng lớp mỏng cát cũ ở phía trên để phủ, lớp cát mới phủ lên trên. Cát mới được lấy từ biển lên, còn lắng đọng chất dinh dưỡng. Trước đây việc chăm bón tỏi rất cực nhọc, nay thì từng ruộng tỏi được lắp đặt hệ thống tưới nước tự động. Giữa trời nước mênh mang nắng sém da rát thịt, máy phun xoay tròn bắn những tia nước như hoa tránh cho hành tỏi không bị cháy sém. Tỏi được trồng bằng nguyên vật liệu sạch và sinh trưởng trong điều kiện môi trường tự nhiên của đại dương nên có giá trị dinh dưỡng rất cao. Chúng tôi đi trên đường trục xuyên đảo đâu đâu cũng thấy những sân tỏi trắng phau. Để được một vụ tỏi thành công người dân Lý Sơn phải đầu tư rất nhiều công sức và tiền của, vì vậy giá tỏi ở đây rất đắt đỏ, đắt nhất là tỏi một nhánh giá đến hơn 1 triệu đồng một cân.

Đoàn văn nghệ sĩ đất Cảng bên tượng đài Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải tại đảo Lý Sơn.- Ảnh: MT

Lý Sơn có hơn 2 vạn dân nhưng có rất nhiều chùa chiền miếu mạo và di tích lịch sử. Các di tích chủ yếu về các chiến binh Hoàng Sa một thời giong buồm ra khơi gìn giữ chủ quyền của đất nước. Điều đó chứng tỏ người dân rất tin vào tâm linh và coi trọng phần lãnh thổ của mình. Nghề đánh bắt hải sản đầy rủi ro bất trắc nên hàng năm vào dịp đầu xuân ngư dân làm lễ cúng tế rất cẩn thận. Lịch sử Lý Sơn gắn liền với những cuộc chống chọi nhiều khi sinh tử với giặc phương Bắc. Anh thuyết minh viên tại Nhà trưng bày đội Hoàng Sa Bắc Hải từng có cha bị chết trong sự kiện giàn khoan HD981 năm 2014. Anh nghẹn ngào khi nhắc đến sự kiện này. Cha anh và ngư dân đi biển đánh cá chỉ vì mưu sinh, muốn được yên ổn làm ăn nhưng bị tàu Trung Quốc xua đuổi nhấn chìm. Đã một lần họ bị bắt, nhốt và yêu cầu nộp hai trăm triệu tiền chuộc. Ngư dân quanh đời đi biển khi bị  nhốt hàng tháng trời không biết kêu ai, chấp nhận nộp tiền chuộc. Và rồi lần đi biển sau thì không trở về. Có ai đó hỏi rằng tàu thuyền có được nhà nước hỗ trợ không? Anh trả lời: “Hiện nay ngư dân được quan tâm, hỗ trợ rất nhiều. Các doanh nghiệp, ngân hàng có chính sách ưu đãi với ngư dân vươn khơi, nếu bị đắm sẽ không phải hoàn trả vốn.”. Anh nhắc đi nhắc lại rằng ngư dân chỉ muốn yên ổn làm ăn, đâu muốn bị đàn áp. Người dân Lý Sơn không thích du khách hỏi về tâm linh và chính trị. Họ không thích bị hỏi theo đạo giáo nào, có quan tâm đến chính trị không? Cũng đúng thôi, từ muôn đời người dân luôn mong muốn được tự do và làm ăn yên ổn trên mảnh đất cha ông để lại. Ai chẳng muốn có cuộc sống thanh bình.

Trong Nhà trưng bày đội Hoàng Sa Bắc Hải có đầy đủ tài liệu, chứng tích về  quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam. Nằm ở ngay trung tâm huyện đảo, ngay cổng vào nhà trưng bày, tượng đài Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải gồm chân dung ba vị: chính giữa là cai đội với một tay chỉ thẳng về hướng biển Đông, một tay đặt lên cột mốc chủ quyền khắc chữ Hán Nôm “Vạn lý Hoàng Sa”. Hai bên cai đội là hai dân binh, một người cầm giáo, một người vác lưới trên tay. Phía sau tượng đài khắc dòng chữ của vua Minh Mạng thứ 17 năm Bính Thân 1836: “Bản quốc hải cương Hoàng Sa xứ tối thị hiểm yếu”(Cương giới mặt biển nước ta có xứ Hoàng Sa được xem là đặc biệt quan trọng). Bên trong nhà lưu niệm trưng bày nhiều kỉ vật của đội Hoàng Sa Bắc Hải; những bản đồ thể hiện chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của quốc tế, Việt Nam và cả Trung Quốc; những văn bản, phiếu trình, hay tuyên bố của nước ta về bản đồ hành chính chính thức của Việt Nam. Chính giữa nhà trưng bày trang trọng bài vị của 20 anh hùng đội Hoàng Sa. Nhà trưng bày còn có một số phương tiện của ngư dân vùng duyên hải Nam Trung Bộ dùng để đánh bắt hải sản xa bờ, đồ dùng sinh hoạt dài ngày trên biển như ghe câu, bát đũa, xoong nồi, vại đựng nước... Mọi người đều chú ý tới hai chiếc chiếu, mấy thanh tre, dây buộc, thẻ tre...treo trên tường. Những đồ dùng ấy để phục vụ cho sinh hoạt, nhưng nếu có người chết sẽ dùng để bó và ghi tên người chết vào thẻ tre bó theo người cẩn thận rồi mới thả xuống biển. Vì xa khơi nên những người còn sống mong muốn người chết được vớt hoặc trôi dạt vào bờ và danh tính của họ được xác nhận. Ngày nay người dân Lý Sơn còn truyền tụng câu ca “Hoàng Sa lắm đảo nhiều cồn/ Chiếc chiếu bó tròn mấy sợi dây mây”. ở Lý Sơn còn nhiều đền chùa thờ các âm hồn và vong linh các dân binh trong cai đội Hoàng Sa. Biển mênh mông nên hầu hết chiến binh ra đi không trở về. Những ngôi mộ gió có hình nhân của người đã khuất để người thân và dân làng thờ cúng được lập nên. Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa tổ chức vào ngày 18/3 hàng năm (được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2013) không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể hết sức quý giá, góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa, mà còn nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, giáo dục truyền thống yêu nước, tự tôn dân tộc và các giá trị nhân văn sâu sắc đến mọi tầng lớp nhân dân.

Mỗi người dân Việt Nam khi thăm Nhà trưng bày đội Hoàng Sa Bắc Hải, các đền chùa cảm nhận sâu sắc về ý chí tự cường của dân tộc đồng thời nỗi căm giận trào dâng khi các chứng tích rõ ràng nhường ấy mà người “anh em bốn tốt, mười sáu chữ vàng” vẫn không nguôi ý định xâm lược. Lý Sơn là một trong những vị trí nằm trong “đường lưỡi bò” mà phía Trung Quốc đang nhắm tới. Người dân Lý Sơn kiên cường bám biển bám đất từ ngàn xưa để từng nắm đất thiêng liêng của cha ông được trường tồn.

Cuộc sống người dân ngày một tốt lên. Chúng tôi có cuộc trò chuyện với một thầy giáo tên Phúc dạy ở trường THCS của xã. Ngôi nhà mặt đường bán thiết bị điện do vợ anh quản lý. Hai vợ chồng, ba đứa con có cuộc sống tương đối ổn định. Tôi hỏi nhà ở đây làm cao hơn mặt đường nhiều thế thì dắt xe máy sao được? Anh Phúc nói ở Lý Sơn không có trộm, không có người nghiện, xe cứ để cả ngày ở đường cũng không sợ mất. Còn mặt đường thấp hơn nhà nhiều là do khi làm đường người ta xúc đất đem ra làm đường ven biển. Trong đất liền khác với đảo Lý Sơn vậy đấy. Muốn xây dựng đường xá hay công trình nào đấy phải chở hoàn toàn nguyên vật liệu từ đất liền nên giá thành công trình thường cao lên rất nhiều. “Vậy còn chuyện học hành của lớp trẻ thế nào?” Anh Phúc cười rất thoải mái: “Lý Sơn đã có cả bốn cấp học, giáo viên được phụ cấp đặc biệt nên cuộc sống cũng ổn. Giờ đây các gia đình cũng đã quan tâm đến việc học tập của con em. Nếu có điều kiện họ cho con em vào đất liền để có môi trường học tập tốt hơn.”.

Không chỉ người dân mà khách du lịch cũng mong Lý Sơn phát triển phải bền vững. Đừng phá vỡ những gì thiên nhiên ban tặng. Biết đâu vài năm nữa nhà hàng khách sạn cao tầng mọc lên, đua nhau kiểu dáng, kích cỡ, che lấp khoảng không gian thơ mộng. Lúc ấy Lý Sơn sẽ trở nên chật chội và bức bối mặc dù biển mênh mông bốn bề.

Lý Sơn còn chứa đựng một kho tàng sống động các truyền thuyết, chuyện kể, dân ca, lễ hội. Nếu có thời gian nghe người dân nơi đây tỉ tê kể chuyện về hòn đảo nơi họ đã gắn bó ngàn đời sẽ thấy thực sự hấp dẫn và lôi cuốn, sẽ thấy chiến tích của các chiến binh Hoàng Sa còn oanh liệt, oai hùng hơn nữa, các truyền thuyết tâm linh của người dân Lý Sơn sẽ thấy li kì và hấp dẫn hơn nữa.

Và sẽ không còn ngạc nhiên về con người và vùng biển đảo Lý Sơn. Bởi sóng gió và ý chí đã tôi luyện họ thành những chiến binh, nếu cần./.

 

Nguyễn Cường

 

Những cây cầu ta qua


bên sông Hàn

tôi ngắm dòng nước chảy

khi bình minh dịu dàng

khi hoàng hôn rực cháy

những cây cầu như những nét mi cong

soi mình trên sóng

nào cánh võng cánh buồm

nào nhịp rồng uốn lượn

nào lọ lem với chiếc hài cườm

khoe vóc dáng trẻ trung năng động

những cây cầu qua sông

thông đường ra biển lớn

thành phố mới thêm dài thêm rộng

cuộc sống thêm bao chiều chuyển động

con người thêm gần lại nhau hơn

trên dòng đời cuộn chảy hôm nay

cần biết mấy những nhịp cầu tương ái

bắc qua mọi cũ mòn

mọi cách biệt nông sâu, mọi khó khăn trở ngại

cho ta qua lại mỗi ngày…

 

Những con sóng miền Trung


những con sóng xô vào bờ cát trắng

vẳng nghe như tiếng mẹ ru xa

dải đất miền Trung trải dài dằng dặc

luôn trần mình trước bão tố phong ba

ngoài khơi kia Trường Sa, Hoàng Sa

máu thịt ông cha ngàn đời để lại

bao trái tim hòa cùng nhịp đập

tiếng sóng dồn nơi thành lũy đảo xa

cồn cát trắng những đêm ngày thao thức

dấu chân đi về phía hừng đông

đất nước trong muôn vàn biến động

sóng trước sóng sau đội ngũ trùng trùng…

 

Phân tâm


Truyện ngắn: Nguyễn Thị Toàn

Tôi bước vào một quán cà phê mang tên Cooffee Nhạc Trịnh nằm giữa trung tâm thị trấn. Quán chiều nay vắng khách. Không quá khó khăn để tôi tìm thấy người tôi cần tìm. Trong một góc khuất, người đàn bà ấy ngồi lặng lẽ bên tách cà phê đang nhỏ từng giọt chậm rãi. Ngoài kia, bầu trời đang thấp dần, mây đen kéo đến, gió mang theo hơi nước mát lạnh, mơn man da thịt khiến tôi rùng mình. Người đàn bà đưa một tay chỉ chiếc ghế đối diện, ra hiệu mời tôi ngồi và ngay sau đó lại vòng hai tay đan vào nhau ôm lấy ly cà phê. Là vợ anh đây sao? Nhìn người phụ nữ trước mặt có lẽ kém tôi đến cả chục tuổi, ăn mặc khá thời trang, phong thái điềm tĩnh, tự tin, tôi suýt không giấu được vẻ bối rối. Quán chiều nay vắng khách, mấy cô nhân viên ngồi bấm điện thoại thi thoảng lại quay sang nhau trao đổi câu một câu hai nhạt thếch.

Tôi trấn tĩnh bằng cách quay sang cô tiếp viên, chủ động gọi một ly sinh tố và lặng im chọn vai “thụ động”. Bản nhạc không lời, giai điệu bài hát “Diễm xưa”, bài hát một thời tôi và bạn bè rất thích và truyền tay nhau chép ra những cuốn sổ tay, mỗi khi hứng lên lại nghêu ngao hát được phát ra nhẹ nhàng.

Cô ấy sẽ nói gì với mình đây? Chưa rõ, nhưng chắc chắn sẽ là những lời nói lịch thiệp, có văn hóa, tôi nghĩ thế. Dù mới gặp nhau lần đầu song qua anh và bạn bè, tôi biết về đối phương không ít. Bố mẹ cô đều là cán bộ cấp cao, cô được ra nước ngoài học tập và trở về với tấm bằng tiến sĩ, lại thông thạo mấy ngoại ngữ. Tóm lại, so với tôi thì cô là một phụ nữ có rất nhiều ưu điểm.

Chiếc đồng hồ quả lắc trong khung kính khua từng nhịp uể oải, chậm rãi tưởng như nó không còn muốn khua tiếp những nhịp sau.  Thời gian như ngưng lại. Nhưng rồi cuối cùng người phụ nữ ấy cũng mở lời trước:

- Xin lỗi đã đường đột gọi chị ra đây - Ngừng lại vài giây nhìn tôi từ đầu xuống chân, người phụ nữ ấy tiếp lời giọng điệu giễu cợt - Nhìn bề ngoài, tôi thấy chị có vẻ không giống người đàn bà vô giáo dục chút nào.

Trời đất! Tôi không thể tin nổi ! Tôi sững sờ, cơn giận run lên từ trong lồng ngực. Một vài giây trấn tĩnh, tôi hiểu, nhân vật đang ngồi trước mặt tôi là hạng người nào. Không cần suy nghĩ nhiều, tôi xoay người, nhìn thẳng và nói:

- Ồ, còn cô thì giống y chang họ, có chăng chỉ khác chút bề ngoài.

Nghe tôi nói xong câu đó, cô ta thoáng bối rối, mặt đỏ rần, hình như đang run lên. Nhìn ánh mắt người đàn bà trước mặt đang vằn lên những tia giận dữ, không hiểu sao tôi lại thấy vô cùng hả dạ. Có phải mình giống như thói thường “gái đĩ già mồm không”? Tôi tự hỏi và ngay lập tức lại tự bênh vực mình: “Không, chỉ là phản ứng thường tình thôi.

- Tôi nói cho cô biết, tôi đã có đủ bằng chứng về chuyện quan hệ tình cảm giữa hai người. Cô có biết tội phá hạnh phúc gia đình người khác đáng phải xử lý thế nào không?

Nói rồi, cô ta đánh ánh mắt sắc lạnh ra cửa. Hai người đàn ông tiến vào, một người to cao, vẻ mặt phừng phừng như vừa uống rượu, còn người kia nhỏ thó, vẻ mặt lạnh tanh, tay chân xăm trổ kín mít. Tôi chợt hiểu ra, vì sao cô ta lại tự tin mở đầu màn chào hỏi bằng giọng trịch thượng, vô tư xúc phạm tôi như vậy.

… Bản nhạc vẫn phát ra, vẫn da diết gợi cho tôi nhớ những kỷ niệm ngày xưa. Ngày ấy, tôi luôn cảm thấy mình cô độc. Tôi không biết làm gì để bảo vệ tình yêu trong sáng, chân thành của mình, không chia sẻ, không phản ứng. Bao năm qua rồi, vết thương từ roi đòn phong kiến của cha tôi đã hết từ lâu song lòng tôi hình như vẫn thế, chưa hết đau bao giờ. Trong ký ức tôi, tình đầu là một giấc mộng ngọt ngào. Tôi nhớ ánh mắt anh, lúc nào cũng nhìn tôi đầy trìu mến. Tôi nhớ, mỗi khi gặp nhau trên đường đi học, anh cứ ngập ngừng như muốn dừng lại, dùng dằng. Rồi, chỉ sau vài giây, anh cất bước dứt khoát, rất nhanh và mạnh mẽ. Có lần, tôi hỏi anh về động tác này, anh chỉ cười: “Không hiểu sao, anh cứ có cảm giác em đi qua anh là không quay lại nữa”. Ngày ấy thật khờ, nghe vậy rồi chỉ cần hiểu, người ta sợ mất mình là vui chứ đâu có lo xa. Tôi nhớ, có một ngày mưa phùn, gió bấc, bầu trời thấp xuống, âm u, ảm đạm. Đó là một ngày sau khi cha anh mất, tôi theo bà nội đến chia buồn. Nhìn anh ngồi nơi cuối chiếc giường ọp ẹp, vành tang trắng quấn quanh mái tóc rễ tre dựng ngược, nước mắt chảy dài, tự nhiên tôi thấy lòng mình đau. Anh đứng dậy bước ra, lễ phép:

- Cháu mời cụ và cô uống nước.

Trên gương mặt sáng sủa, hồn nhiên của cậu “công tử bột” kể từ đó xuất hiện những nét đăm chiêu. Cũng từ ấy, bà mẹ yếu ớt của anh luôn gồng mình để cho năm đứa con được đến trường. Thời bao cấp, công nhân hầm lò, lao động nhọc nhằn, tháng hơn hai chục cân gạo và tem phiếu thực phẩm của cha anh là “cái vốn cơ bản”, ổn định hơn nhiều gia đình thuần nông quanh đó. Nhưng éo le, cha anh lâm bệnh nằm đó mấy năm liền, tiền bạc đội nón ra đi, cây cột trong nhà không còn là chỗ cho mọi người dựa nữa. Sáu con người trong nhà phải dựa vào nhau. Khó khổ biết bao nhiêu, nhưng anh là người kín đáo và lạc quan. Chỉ có tôi biết rõ anh công tử nhất bộ, giặt xong lại mặc. Tôi vẫn được nghe mấy trò tiểu xảo tội nghiệp của anh: “Mặc vào người, có hơi ấm, đến trường quần áo cũng khô”. Còn tôi, ngược lại với anh, một tiểu thư được nuông chiều từ nhỏ, không biết đến ăn đói, mặc rách. Cha tôi đi tàu biển, một nghề có lẽ được coi là hót lúc bấy giờ. Mẹ tôi lại là người chăm chỉ và hoạt bát. Vì thế, cuộc sống gia đình tôi được xếp vào hàng khá giả nhất nhì trong làng. Trong lòng tôi, anh vừa là cháu họ, vừa là anh trai lại vừa là bạn hữu. Mỗi khi tôi gặp bài toán hay vật lý hóc búa, anh là “thày” dạy. Cũng nhờ anh, kiến thức của tôi sâu hơn, chắc hơn. Tôi luôn dành được những điểm số đáng ngưỡng mộ ở trường học. Mỗi ngày, mỗi ngày qua đi, khoảng cách giữa chúng tôi mỗi ngày gần lại. Cho đến một hôm, cha mẹ tôi có việc đi tận lên miền Tây Bắc, anh sang, trên tay là tập truyện Người kỹ sư tâm hồn. Sau vài câu không đầu không cuối, anh bước đến ghé sát tai tôi: “Thích đọc thì đưa hai tay ra”. Tôi háo hức xòe tay về phía anh. Anh vội nắm chặt tay tôi và nháy mắt: “Từ nay, gọi người cho mượn sách bằng anh nhé”. Tôi bĩu môi, nguýt dài: “Không đời nào”. Anh không buông tay tôi và hất cằm, vờ nghiêm mặt lại rồi nắm chặt hơn đôi tay tôi đến đau nhói: “Thích gan lì không?”

Kỳ thi Đại học năm ấy, anh đỗ cao. Vừa nhận giấy báo, anh tìm tôi, tay huơ huơ tờ giấy, nét mặt như mở cờ: “Ngưỡng mộ không?”. Tôi tò mò chạy lại. Anh không giấu được những cảm xúc phấn chấn đang dâng ngập lòng. Trong lúc phấn khích, anh đã ôm chặt lấy tôi. Anh hôn tôi, nụ hôn đầu tiên. Nóng bỏng. Tối hôm đó, tôi không muốn rửa mặt. Tôi ngây thơ luyến tiếc, muốn giữ mãi trên môi, trên má mình nụ hôn của anh.

Ngày anh liên hoan nhập trường, chẳng có gì nhiều, vài phong kẹo lạc, vài gói kẹo gộc và vài người bạn. Tôi sang nhà anh cùng Quang, con dì tôi, cũng là bạn thân của anh. Chúng tôi đi bộ qua cánh đồng lúa đương thì con gái. Trăng đêm ấy sáng như ban ngày. Gió miên man thổi về từ phía cửa sông, qua cánh đồng mang theo hương thơm của những búp đòng đòng rải khắp không gian. Thi thoảng, tôi đứng lại hít sâu vào lồng ngực mùi hương lúa. Nhà anh ở giáp cánh đồng. Hai bên ngõ đi vào là ruộng, ba bề bao quanh sân cũng ruộng. Vào đến sân, tôi vẫn thấy ngập tràn trăng, ngập tràn hơi nước và ngập tràn gió nội, hương đồng. Cả buổi tối ấy, đầu tôi không hề tập trung vào đâu cả. Khi mọi người về gần hết, mẹ anh vừa ho, vừa nhắc: “Mấy đứa dọn dẹp đi, thằng Khải cùng thằng Quang đưa cô về, đêm hôm, bọn thanh niên xóm Trại là chúa nghịch ngợm”. Anh, chỉ chờ có thế là vui, vừa làm mấy động tác dọn dẹp, vừa khua tay vừa hát. Ra tới đầu ngõ, anh kéo áo, hất cằm bảo thằng em: “Mình tao vệ sĩ đủ rồi”..

Chỉ còn tôi và anh đi bên nhau. Cả cánh đồng thơ mộng đầy trăng và hương lúa như trải rộng ra. Anh ôm tôi thật chặt, hơi thở nóng hổi phả vào má, vào gáy tôi. Trong lòng tôi, một cảm giác khó tả vừa chợt đến. Anh nói nhỏ như hẹn ước, như ra lệnh: “Chờ anh, đừng có nghiêng ngả đấy”. Dưới ánh trăng, tôi vẫn thấy rất rõ, sao lúc ấy ánh mắt anh nồng nàn, tha thiết thế. Tôi nhớ anh, nhớ đến không thể dùng lời mà diễn tả. Tôi hay ngồi một mình thật lâu giữa cánh đồng và đôi mắt lúc nào cũng nhìn về phía xóm nhỏ. Nơi ấy, chiều tà, tôi vẫn thấy đầy những hình thù kỳ quái xuất hiện phía chân trời. Chúng tôi đi bên nhau chậm rãi, qua cánh đồng. Gió thổi bay tóc và áo tôi. Anh ghé tai tôi, thầm thì: “Em thơm như hương lúa ấy, thật đấy”. Cả kỳ hè đó, cậu em họ tên Quang vẫn vậy, giúp chúng tôi che mắt mọi người. Đó là những ngày tháng thơ mộng, hạnh phúc nhất với tôi. Tình đầu của tôi khiến bao bạn bè ngưỡng mộ. Anh học trên tôi hai lớp song tên tuổi chúng tôi ở trường phổ thông thì ngang ngửa với nhau. Anh xuất sắc về các môn tự nhiên, còn tôi, nổi bật về các môn xã hội.

Lúc đầu, cứ yêu vô tư, yêu hết lòng, tôi đâu biết có một ngày chúng tôi gặp phải những phản ứng quyết liệt của cha tôi. Mẹ anh vài ba lần giáo: “Tôi chỉ sợ ông bà nhà cô, còn tôi, đánh vật không so tuổi. Vả lại, theo gia phả, bố thằng Khải với cô cũng đã chín đời”. Mẹ anh, người phụ nữ mà anh tin tưởng nhất, cũng là người phụ nữ tiến bộ nhất. Bà biết rõ tình cảm của chúng tôi. Bà vẫn nói, nếu hai đứa thực lòng yêu thương nhau, cô hãy cố gắng học thật giỏi để đi khỏi làng. Bà nói, bà sẽ vì hạnh phúc của con trai bà mà bảo vệ và ủng hộ nó.

Rồi, năm năm cũng qua, ngày ra trường, anh quyết định xin phép bố mẹ tôi. Những tưởng, học xong rồi, bố mẹ tôi ủng hộ. Ai ngờ, mới chỉ nghe chuyện chúng tôi yêu nhau, bố tôi đã đùng đùng nổi giận. Đầu tiên, ông mắng mẹ tôi không biết dạy con. Sau, ông đỏ mặt giận dữ quay sang nói với anh: “Bố mày ăn cơm cóp dọc đường, mải rượu chè đến thân tàn ma dại, không dạy chúng mày đến nơi, đến chốn”. Tôi thấy mặt anh hết đỏ rần lên rồi lại tái đi, rất đáng thương. Đoạn, bố tôi gằn hỏi: “Mẹ mày có biết chuyện này không?”. Anh trả lời, giọng nhỏ đi: “Mẹ cháu biết từ đầu”. Chỉ nghe có thế, bố tôi lại gay gắt hơn: “Con mẹ mày biết mà dung túng, mày về hỏi mẹ mày, định cóc nhái nhảy lên hàng bà phải không?”. Lập tức, anh đứng phắt lên quát lại cha tôi: “Ông đừng tưởng tôi vì nhà ông danh giá mà đến với con gái ông. Nếu ông còn xúc phạm mẹ tôi, ông đừng trách tôi láo”

 

Minh họa: Đặng Tiến

Trời đất như đổ sụp dưới chân tôi. Hình ảnh một người cha hiền từ, chu đáo, chiều chuộng tôi hết mực và hình ảnh một người con trai khiêm tốn, xuất sắc và yêu tôi hết lòng bỗng đâu tan biến cả. Trước mặt tôi là cả một bầu trời u ám với hai người đàn ông đang gay gắt từng lời, không ai nhượng bộ ai. Tất cả, tất cả đều vụn vỡ. Buông lời xong, anh ra khỏi nhà tôi, đi như chạy, không nhìn tôi, cũng không hề ngoái lại. Cha tôi vừa rút những cây củi lậu to đùng đập vào người tôi, vừa nói: “Vô phúc, loại mất dạy, hư hỏng…”. Cứ sau mỗi câu nói phát ra từ miệng ông là một loạt đòn roi phong kiến trút lên tôi. Ông dằn giọng: “ Gia có gia phong. Chúng mày định phá từ đường có phỏng? Dòng họ này bao đời nay bảo được nhau, không có chuyện mất mặt thế này mày hiểu chưa?”. Cha tôi còn nói nhiều nữa nhưng tai tôi ù đi. Những ngày tiếp theo, người tôi sưng tím. Mắt tôi tụ máu đen sì. Trong lúc hoang mang, đôi lần, tôi đã nghĩ giá như mình có thể chết đi để tình yêu là mãi mãi. Chừng nửa tháng sau, các vết thương trên người tôi đã mờ đi. Cha tôi vẫn còn nguyên tức giận. Thấy bà nội xoa bóp, dỗ dành tôi, ông còn nói: “Bà mặc nó, nếu nó có gan chết, mọi người để nó chết”. Tôi đau đớn, ngơ ngác. Tôi không sao hiểu nổi, người cha vẫn nâng tôi như nâng trứng, mà nay, điều gì đã làm ông căm giận tôi đến vậy?

Những ngày sau đó, tôi như cái xác vô hồn, không rằng, không nói. Cho đến một đêm, trăng sáng vằng vặc, tôi nghe vọng từ ngoài cánh đồng, tiếng sáo diều vi vu trầm bổng cất lên những âm thanh buồn đến não lòng. Không hiểu sao, tôi linh cảm đó là tiếng sáo diều của anh (sau này tôi biết, đúng là anh thức cả đêm ấy ngồi bên chiếc cống bê tông giữa đồng với chiếc diều sáo). Tôi không hề chợp mắt. Tôi nghe rõ tiếng mẹ nói: “Ông nguôi giận, mấy ngày nay, nhìn con, tôi xót ruột lắm, chỉ là họ đồng tông, họ cũng chẳng eo xèo ba năm”. Tưởng đâu cha tôi sẽ tiếp tục nổi trận lôi đình nhưng không, âm giọng của ông lúc ấy lại rất bình thường: “ Bà không nhìn ư, bếp nhà nó ba đời không ngóc nổi mặt lên, tội nợ tam bảo đấy. Tôi không muốn con mình phải khốn khổ.” Thì ra là thế!

Tôi nghe rõ từng lời của cha mà sao lúc ấy lòng tôi trống rỗng! Rồi sau lần ấy, anh đi xa hơn, lâu hơn, anh đi nước ngoài học tiếp sáu năm, không để lại cho tôi một lời nhắn, một mẩu giấy dù chỉ vài dòng. Anh nói, ngày đó anh từng…hận quê. Anh thề với bản thân, nếu không giàu có, không thành danh, không về làng. Nhưng rồi, chính thời gian là thày thuốc chữa lành mọi vết thương, cuối cùng, anh vẫn quay trở về, vẫn gặp lại tôi, vẫn nói dù đi đâu, anh cũng nhớ đến quê. Anh còn giúp các cụ xây lại khu từ đường khang trang, uy nghi trên khu đất của dòng họ Nguyễn tộc. Các cụ trong dòng họ mỗi khi có dịp tụ họp vẫn gật gù khen ngợi. Cha tôi giờ còn minh mẫn, ông trở thành người cao tuổi đứng đầu dòng họ. Ngồi bên tiệc trà hôm giỗ tổ, ông gật gù: “Các cụ nói không sai, không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời. Thằng Khải con nhà Nhật thế mà giỏi”

Còn tôi, số phận đã đưa tôi về bến khác. Tôi bận tâm với bao nhiêu câu chuyện mỗi ngày, tuổi trẻ cũng qua đi, tôi không còn như ngày xưa nữa. Cuộc hôn nhân của tôi không hạnh phúc. Người đàn ông ấy không thể chịu đựng hơn nữa sự mệt mỏi, không đủ bao dung để cố gắng cho tôi quên đi quá khứ. Chúng tôi chia tay sau vài năm chung sống. Tôi vẫn không quên buổi trưa hôm đó, tôi đưa con ra khỏi nhà, đang lang thang tìm kiếm một chỗ cho các con nghỉ ngơi giữa trưa hè nắng gắt thì tôi gặp cậu anh. Lúc đó, sau khi đã hỏi thuê nhà mấy chỗ bị từ chối, tôi vừa mệt, vừa hoang mang. Đã thế, hai đứa trẻ cứ níu lấy tay tôi kêu đói, đứa lớn không được bế đi bộ đến sưng cả đôi chân. Anh kéo cửa kính ô tô, định hỏi thăm một người. Nhận ra tôi, anh ngạc nhiên dừng lại và bước xuống. Tôi lúng túng, cảm giác tự ti trước bộ dạng của mình. Thật xấu hổ, không ngờ sau bao năm gián đoạn, tôi lại gặp anh trong hoàn cảnh thảm hại thế này. Đúng là cuộc đời luôn có những tình huống giống như được sắp đặt sẵn đến khó tin như vậy. “Còn đâu tâm trạng để giận hờn hay trách oán, tại số trời, lỗi có tại ai đâu…”. Sau này, anh nói với tôi thế. Bao năm, tôi cứ hình dung tới một ngày gặp lại. Tôi tưởng tượng ra bao nhiêu tình huống song không hề có tình huống này. Anh nhìn tôi ánh mắt đầy xót xa. Tôi muốn khóc lên, muốn chui xuống đất, cảm giác trong lòng thật hỗn độn song tôi vẫn đứng đó, trơ ra. Rồi sau cuộc gặp ấy, chúng tôi nhớ về nhiều chuyện, cũng quên mất nhiều chuyện. Tôi không nghĩ nhiều nữa. Tôi nhận ra niềm vui và hạnh phúc đến trong đời người rất giản dị. Anh liên lạc với tôi thường xuyên, động viên tôi mỗi ngày. Tôi dần quên những mệt nhọc vừa trải qua.

- Chị ngồi xuống nói chuyện!

Một trong hai thanh niên nhìn tôi, chỉ tay xuống chiếc ghế trước mặt, nói như ra lệnh. Tôi thoáng giật mình. Thì ra nãy giờ tôi vẫn đứng như chôn chân một chỗ. Cốc sinh tố đã tan hết đá trong veo một nửa. Không hiểu sao lúc đó, tôi chẳng hề cảm thấy sợ hãi hay có lỗi. Tôi quay sang nhìn thẳng vào họ và nói:

- Tôi không có hứng thú nói chuyện với mấy người.

Nói rồi, tôi kêu chủ quán trả tiền phần của tôi. Vợ anh đanh mặt nói:

- Cô không đi được. Hôm nay tôi cần nói chuyện rõ ràng. Tôi nói cô biết, tôi không cần anh ta, song cô cũng đừng mong gì, nếu không, đừng trách tôi không nói trước.

Đột nhiên lúc đó, tôi nghĩ, tôi phải dũng cảm một lần. Trước kia, khi bị ngăn cấm, tôi chưa đủ bản lĩnh để chống lại tư tưởng phong kiến của cha tôi nên đã buông xuôi. Nhưng giờ thì khác, sau một giây phân tâm, tôi quay ra trả lời, bình tĩnh và rành rọt:

- Tôi cũng nói cho chị biết, tôi cần có anh ấy, tôi không sợ gì cả nếu như anh ấy thực sự cần tôi.

Trong đầu tôi lúc ấy có thoáng qua chút suy nghĩ tiêu cực song quả thực, tôi không hề tính toán phải làm gì nếu họ ra tay. Bước lên một bước, tôi gạt ngang người phụ nữ ấy và đôi chân chỉ muốn bước nhanh ra khỏi đây. Nhưng, chị ta, chính lúc ấy lại trơ ra một cách lạ kỳ, hai tay buông thõng xuống, không làm gì, cũng chẳng nói gì mà bật khóc. Sĩ diện, tự cao, tự đại của người đàn bà lúc trước biến đâu mất. Trước mặt tôi, không còn người phụ nữ cao ngạo nào cả mà chỉ còn lại một người phụ nữ thường tình đang rũ như tàu lá, nước mắt đầm đìa.

Bỗng tôi bối rối, mất đi dũng khí, đôi chân chùng lại, ngồi phịch xuống chiếc ghế gần đó, hai tay vòng qua cốc sinh tố đã tan hết đá đang lắng xuống thành nửa đục, nửa trong theo phản xạ tự nhiên!

 

 

Minh Trí

 

Ngôi nhà cổ trên đảo Lý Sơn


Nơi đây Chánh Thủy quân họ Phạm

Trong đội hùng binh kiêm quản Bắc Hải năm xưa

Đã sống những ngày dựng bia chủ quyền biển đảo

Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam

Còn tiếng hò trên thuyền vãng thám khơi xa

Còn cột mốc cắm trên từng đảo cát

Tấm bài gỗ hiển hiện trầm mặc

Thượngđẳngthần ởmỗiđộihùngbinh

Tôi lặng người dưới tán bàng vuông

Mái ngói rêu phong, nghi môn bụi phủ

Nét hoa văn đầu hồi nhắc nhớ

Người chỉ hu họ Phạm sử sách lưu danh

Thắp nén trầm thơm vọng nơi mộ gió

Bên ngôi nhà cổ trên đảo LýSơn

Chợt thấy dáng ai căng buồm lướt sóng

Xác lập chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa.

Lý Sơn 18/7/2017


Với cây hoa phượng ở Nhà sáng tác Đà Nẵng

 

Bên những cây xanh bạn bè các tỉnh thành

Hoa phượng Hải Phòng hồn nhiên khoe sắc

Sông Đô Tỏa nhịp chèo tha thiết

Cầu Khuê Đông nối nhịp bờ thương

Nhà sáng tác Đà Nẵng vui mừng

Hội ngộ bạn văn chương

Từ đất Cảng thân yêu

Cây Hoa phượng về sống miền Non Nước

Mỗi hè sang thắp lửa hoa rạo rực

Nối kết sắt son hai miền

Hải Phòng- Đà Nẵng quê hương.

Đà Nẵng 23/7/2017

 
 

Tạp chí Cửa Biển số 187 (10/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 186 (9/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 185 (8/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 184 (7/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 183 (6/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 182 (5/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 181 (4/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 180 (3/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 178,179 (1,2/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 177 (12/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 176 (11/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 175 (10/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 174 (9/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 173 (8/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 172 (7/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 171 (6/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 170 (5/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 169 (4/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 168 (3/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 166,167 (1,2/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 165 (12/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 164 (11/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 163 (10/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 162 (9/2015)