Bến cảng - Tranh Vũ Thanh Nghị

CLB hài hước

Hậu duệ của Cuội
Chọt Ngồi làm vua mãi cũng buồn chán, nên Cuội quyết định đi tìm một đệ tử xứng đáng để truyền ngôi. Tìm mãi mà không thấy được ai giỏi ngang, chứ khoan nói là hơn mình trong cái khoản lừa dối, nên Cuội rất buồn. Một...

 






Hiện có 11 khách Trực tuyến
Nhà văn, tác giả và độc giả thời computer


Thời đại của  computer lên ngôi, internet nối mạng toàn cầu, các nhà văn ngoài việc sáng tác, còn phải  nhanh tay... nhấn chuột. Computer cũng làm thay đổi mối quan hệ giữa nhà văn- tác phẩm -  bạn đọc, trong đó tác phẩm của nhà văn đến với công chúng không chỉ có trên giá sách và trong một nhóm người đọc...Tuy nhiên, dù thay đổi phong cách làm việc (tĩnh lặng, kín đáo, hay  bộc lộ, ồn ào) thì  với họ cuối cùng vẫn là giá trị tác phẩm.

Nhân dịp đầu xuân Giáp Ngọ 2014, Cửa Biển có cuộc trò chuyện  với nhà văn Bão Vũ  - ủy viên  Hội đồng văn xuôi (Hội Nhà văn Việt Nam) về một số khía cạnh trên...


PV - Chào nhà văn Bão Vũ! Tôi đọc bài “ở  ẩn, viết và truyền thông xã hội” của  nhà văn Mỹ Peter Orner đăng trên Tuần báo Văn nghệ (Hội Nhà văn Việt Nam) và liên tưởng tới ông - một nhà văn của Hải Phòng ít khi xuất hiện trước đám đông. Phải chăng ông cũng đang “nhốt mình”, ở ẩn giữa những ồn ào, như nhà thơ Phạm Xuân Trường đã vẽ chân dung ông: “Am thiền tọa giữa phố đông / “Người muôn năm cũ” sang sông lâu rồi...” Ông đang viết tiểu thuyết và cũng thường online?

Nhà văn BãoVũ: - Như Peter Orner nói thì ông ta từng tham dự cả một Festival văn học có nhiều nhà văn ở ẩn. Tôi tự hỏi, đã ở ẩn mà vẫn còn tụ tập nhau trong một Festival ồn ào, thì còn gọi là ở ẩn không? Tôi không nghĩ như P. Orner. Một nhà văn lẩn trốn mọi người, hay luôn có mặt trong đám đông không quan trọng bằng tác phẩm của anh ta. Đó chỉ là thói quen, là cá tính, là cách làm việc của mỗi nhà văn. Một người bạn của Peter Orner đã nói rất chí lý với nhà văn này, rằng “Anh chưa đủ nổi tiếng để ở ẩn”. Phải. Khi chưa phải là một nhà văn lớn trong mắt công chúng thì sự ở ẩn chẳng có ý nghĩa gì. Trong các giai thoại về những nhà văn lớn trên thế giới, ta thấy có người viết trong túp lều giữa rừng, có người viết trên tàu thủy dọc chuyến đi dài; và cũng có người chỉ viết được trong quán rượu, nơi không bao giờ ngưng những cuộc ẩu đả của đám nát rượu. Còn tôi, tôi chẳng hề cố ý ở ẩn hay không ở ẩn. Nhưng những năm gần đây, tôi nhận thấy mình và đám đông hình như không “hợp nhau”. Và do vậy tôi cố gắng ít xuất hiện ở nơi đông người.

Có vài lần tôi khước từ những phỏng vấn trực tuyến của đài truyền hình, và tôi chưa bao giờ giao lưu trực tuyến về văn chương mang tính trình diễn (trừ khi giảng bài cho lớp học viết văn của Trung tâm Bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du). Tôi không tham gia facebook, nhưng tôi đánh giá cao giá trị, công dụng của Interne. Có nhà văn như nữ văn sĩ Doris Lessing, người đoạt giải Nobel Văn học 2007, không thiện cảm với Internet. Trong diễn từ nhận giải Nobel của bà có đoạn, đại ý: Cuộc sống của chúng ta đã thay đổi nhiều vì internet – thứ cám dỗ cả cả một thế hệ bằng tất cả sự ngớ ngẩn của nó. Đến nỗi, ngay cả những người lý trí nhất cũng phải thừa nhận, rằng một khi đã mê, họ không thể nào thoát ra được, thậm chí có thể dành cả ngày để lướt website.

Riêng tôi thấy internet ngoài những thông tin về mọi mặt của đời sống, rất cần thiết đối với người viết văn. Dĩ nhiên phải có cách tinh lọc những thứ sưu tầm được. Trước khi viết dù một truyện ngắn hay chỉ là một tiểu luận, tôi thường bỏ thời gian vào mạng tra cứu tài liệu liên quan đến những gì sắp viết. Thường số lượng tài liệu tham khảo gấp nhiều lần những gì sẽ viết.

PV - Nhân nói về online, tôi được biết một nữ văn sĩ có tới 5000 fan hâm mộ. Chị hầu như lúc nào cũng bận rộn với việc trả lời để thấy rằng mình rất lịch sự. Ông có như vậy không? Và nếu thế, nhà văn sáng tác vào lúc nào?

Nhà văn Bão Vũ: - Tôi không rõ chị nói đến nữ nhà văn JK Rowling – tác giả của bộ truyện ma thuật “Harry Potter”, hay nữ văn sĩ Stephenie Meyer với cuốn tiểu thuyết “Chạng vạng” nói về ma cà rồng. Hai người này có số người hâm mộ rất cao, tuy không thấy nói rõ số fan là 5000 người. Có thể chỉ là con số giả định, ước lệ, như người ta nói rằng nhân vật James Bond trong phim “Điệp viên 007” có số fan là 5000 người; hoặc ca sĩ Lee Min Ho có 5000 fans. Nhưng nói chung, nếu bận rộn với các fan tất nhiên sẽ ảnh hưởng tới thời gian cho sáng tác, và cả tâm trí nữa. Thậm chí nhà văn sẽ dễ tự mãn, đến mức khó làm việc tiếp, tìm tòi tiếp.

Hầu hết các nhà văn đều yêu mến và muốn làm hài lòng độc giả của mình, bởi vì họ biết rằng, suy cho cùng, sách viết ra là để cho người đọc, nhà văn cần làm cho độc giả hài lòng khi đọc tác phẩm của mình. Nhưng, ta hãy thử liên tưởng đến những nghệ sĩ xiếc. Diễn viên khi đang dồn tâm lực cho những động tác trong tiết mục ở trên cao, có thể gặp nguy hiểm  khi bị phân tâm nếu chú ý đến thái độ của khán giả, dù là những tíếng la cổ vũ, tán thưởng. Có một anh bạn nhà văn khoe với tôi là anh ta đã làm cho một người hâm mộ phải bẽ mặt vì khen tác phẩm của anh ta là “hay”. Anh cau có: “Ông biết quái gì mà bảo là hay?” Và anh ta khoan khoái nói với tôi: “Thế là dứt được một gã hâm mộ dai dẳng”. Như vậy xem ra có vẻ tệ với một độc giả yêu văn mình. Nhưng nếu nhà văn vượt qua được sự khen chê sẽ tĩnh trí khi viết.

PV: - Theo ông, nhà văn có cần quảng bá, đúng hơn là quảng cáo tác phẩm của mình? Cái đích cuối cùng với nhà văn có phải là bán được sách trên thị trường?

Nhà văn Bão Vũ: - Tôi không nghĩ thế. Tác phẩm văn học là loại sản phẩm đặc biệt, có thể so sánh với những sáng tạo của thiên nhiên, như loài hoa chẳng hạn. Tác phẩm văn học có giá trị đích thực là kết quả của một quá trình hoài thai nghệ thuật, ngoài cả ý muốn tác giả. Hoa cũng nở tự nhiên, với sự đẹp đẽ tự nhiên về hình dáng, hương thơm, màu sắc... Các bông hoa không chung một khuôn mẫu. Không thể vì sự tán dương cố ý, hay vì công nghệ quảng cáo mà giá trị của tác phẩm tăng hơn giá trị thực của nó. Ví với loài hoa, vì ta thường nói đến thành ngữ “Hữu xạ tự nhiên hương” để nói đến giá trị của một tác phẩm văn học, hoặc với một người đẹp, tốt, (sản phẩm của thiên nhiên). Tuy vậy, có những tác giả coi việc bán tác phẩm của mình là cần thiết cho cuộc sống vật chất, hoặc danh tiếng của họ, thì điều đó cũng không có gì xấu. Chỉ có điều nếu quá ồn ào, khoa trương và có mục đích hạ thấp các tác phẩm, tác giả khác thì lại là chuyện không nên có ở người cầm bút. Và, ai cũng biết, sách bán chạy có thể chưa hẳn là tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao.

PV - Vậy những cuốn sách của ông như tập truyện ngắn “Mây núi Thái Hàng” từng được đề cử giải thưởng văn học ASEAN ra thị trường bằng cách nào? Hệ thống các nhà sách truyền thống hay cửa hàng sách điện tử?

Nhà văn Bão Vũ: - Theo dõi số phận những “đứa con” của mình trên internet, tôi thấy các tác phẩm “Mây núi Thái Hàng”, “Hoang đường”, “Vĩnh biệt vườn địa đàng”, “Bài hát cỏ vi” ngoài thị trường sách trong nước, đã được các nhà sách GoogleBooks, Amazon, WorldCat, Classifi,. Openlibrari, Locator... giới thiệu và có mặt trong thư viện ở các trường đại học, thành phố Iowa, Michigan, Chicago... (Hoa Kỳ) và một số thư viện ở Anh, Nga, Ukraina... Tôi không hề biết khi người ta sử dụng tác phẩm của mình, trừ nhà sách GooggeBooks có hỏi ý kiến, và tôi chấp thuận.

PV- Xin cảm ơn nhà văn Bão Vũ. Nhân dịp năm mới, chúc mừng những thành công của các nhà văn Hải Phòng và riêng cá nhân ông./.


Ngọc Anh thực hiện



 
 

Tạp chí Cửa Biển số 187 (10/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 186 (9/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 185 (8/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 184 (7/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 183 (6/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 182 (5/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 181 (4/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 180 (3/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 178,179 (1,2/2017)

Tạp chí Cửa Biển số 177 (12/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 176 (11/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 175 (10/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 174 (9/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 173 (8/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 172 (7/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 171 (6/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 170 (5/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 169 (4/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 168 (3/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 166,167 (1,2/2016)

Tạp chí Cửa Biển số 165 (12/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 164 (11/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 163 (10/2015)

Tạp chí Cửa Biển số 162 (9/2015)